Terapie pedagogiczne

 

Integracja Sensoryczna
Komunikacja wspomagająca i alternatywna AAC
Metoda Knill
Soundsory
Sensoplastyka
Terapia pedagogiczna
Terapia ręki
Trening Umiejętności Społecznych

 

Integracja Sensoryczna


Termin integracja sensoryczna określa prawidłową organizację wrażeń sensorycznych (bodźców) odbieranych przez receptory ze świata wewnętrznego i zewnętrznego w ośrodkowym układzie nerwowym. Oznacza to, że mózg, otrzymując informacje ze wszystkich zmysłów (dotyk, czucie głębokie, równowaga, wzrok, słuch, smak, węch) dokonuje ich rozpoznania, segregowania i interpretacji oraz integruje je z
wcześniejszymi doświadczeniami. Na tej podstawie tworzy odpowiednią do sytuacji reakcję. Jest to adekwatne i efektywne reagowanie na wymogi otoczenia. Jest to podświadomy proces zachodzący w mózgu – tak jak np. oddychanie – zachodzi bez udziału naszej świadomości. Prawidłowo przebiegająca integracja sensoryczna rozpoczyna się już w okresie płodowym i tworzy podstawę prawidłowego rozwoju
ruchowego, kształtowania mowy, zachowania, emocji, uczenia, pisania, czytania, liczenia i koncentracji uwagi.
Teoria integracji sensorycznej opiera się na kilku założeniach odwołujących się do neurologii i teorii zachowania.

  1. Plastyczność neuronalna, czyli zdolność mózgu do zmian i modyfikacji. Dokonuje się przez całe życie, ale znacznie większa jest u młodszych dzieci.
    Plastyczność mózgu ma zasadnicze znaczenie dla terapii integracji sensorycznej, gdyż zakłada możliwość zmian w obrębie systemu nerwowego pod wpływem kontrolowanego dopływu bodźców sensorycznych.
  2. Sekwencyjny rozwój procesów integracji sensorycznej. Złożone kompleksowe zachowania rozwijają się w oparciu o bardziej podstawowe, wcześniej wykształcone.
  3. Integralność systemu nerwowego. Wyższe struktury mózgu ewaluują z niższych. Mózg funkcjonuje jako całość i istnieje wzajemna zależność między ośrodkami podkorowymi i korowymi.
  4. Reakcje adaptacyjne, czyli właściwe reakcje na wymogi środowiska. Reakcje adaptacyjne wpływają na rozwój integracji sensorycznej, a procesy integracji sensorycznej przyczyniają się do pojawienia się coraz bardziej złożonych reakcji adaptacyjnych na zasadzie sprzężenia zwrotnego.
  5. Każde dziecko ma w sobie wewnętrzny pęd do rozwoju do dostarczania sobie bodźców, których potrzebuje.

Zasady usprawniania dzieci z zaburzaniami przetwarzania sensorycznego:

  • Pozwalania na inicjację zabawy przy danym sprzęcie;
  • Akcentowanie pozytywnych doświadczeń;
  • Zadawanie pytań w celu rozwiązania problemu;
  • Wykorzystujemy WEWNĘTRZNĄ motywację dziecka;
  • Gradiacja trudności ćwiczeń;
  • Włączenie nowych umiejętności tak, aby nie były odrzucone przez dziecko;
  • Stopniowe rozszerzanie i budowanie aktywności na bazie wcześniejszych doświadczeń;
  • Zabawy w oparciu o życie codzienne.

 

Komunikacja wspomagająca i alternatywna AAC

AAC (ang. Augmentative and Alternative Communication) –– komunikacja wspomagająca i alternatywna. Obejmuje wszelkie działania mające na celu pomoc osobom z poważnymi trudnościami w porozumiewaniu się, które nie posługują się mową werbalną, posługują się nią w ograniczonym zakresie lub mowa nie jest funkcjonalna. PECS (ang. Picture Exchange Communication System) – komunikacja wspomagająca/alternetywna, rozwija umiejętność porozumiewania się dla osób ze spektrum autyzmu i/lub innymi zaburzeniami rozwojowymi. PECS rozpoczyna nauczanie każdej osoby od podawania obrazka pożądanej rzeczy „partnerowi komunikacyjnemu”, który natychmiast uznaje tę intencję jako prośbę. System zmierza w kierunku różnicowania obrazków oraz docelowo do budowania pełnych zdań. W bardziej zaawansowanych fazach, osoby są uczone odpowiadania na pytania oraz komentowania. W metodzie PECS nie używamy podpowiedzi słownych i dzięki temu nasi uczniowie unikają uzależnienia się od nich w procesie uczenia.
PECS przyjął się z powodzeniem u osób w każdym wieku, u osób posiadających rozmaite trudności komunikacyjne, poznawcze i fizyczne.

 

Metoda Knill

Metoda Knillów składa się z 2 części:

  • Dotyk i Komunikacja ( sesja kontaktu)
  • Programy Aktywności- Świadomość Ciała, Kontakt i Komunikacja

Celem sesji kontaktu jest stworzenie odpowiednich warunków (ram) wspierających rozwój wzajemnej komunikacji. Najbardziej wrażliwym kanałem sensorycznym jest skóra dlatego bodźce, informacje, które otrzymujemy dzięki kontaktowi fizycznemu są szczególnie ważne dla rozwoju człowieka. Podstawowym założeniem Programów Aktywności jest stwierdzenie, że rozwój człowieka uzależniony jest od zdolności do nabywania, organizowania i wykorzystywania wiedzy o sobie. Dzięki Programom Aktywności Knillów dziecko staje się świadome powiązań pomiędzy własnymi ruchami. Dane jest mu inne niż do tej pory doświadczanie ruchów: zaplanowane i systematyczne. Doświadczanie takich ruchów jak: naciskanie, turlanie przedmiotów, obracanie ich, przekładanie, wyrzucanie, pocieranie. Dziecko musi być świadome
wykorzystywania swoich rąk, ust, ramion stóp i całego swojego ciała podczas ich używania w trakcie codziennych czynności takich jak: ubieranie, jedzenie, kontakt z innymi, zabawy. Aby przełamać problem nabywania i wykorzystywania doświadczeń ruchowych a także problem skutecznej komunikacji należy rozwinąć świadomość ciała. Do programów dołączona jest specjalna muzyka, która towarzyszy wszystkim wykonywanym czynnościom. Każdy ruch dziecka jest wspomagany przez akompaniament muzyczny, będący sygnałem konkretnej aktywności. Dotyk i ruch, które są podstawą metody Knillów to podłoże rozwoju kontaktu niewerbalnego, wzrokowego a nawet komunikacji słownej.

 

SOUNDSORY ®

 

Słuchawki zawierające 40-dniowy program stymulacji słuchowej oraz uzupełniające zestawy ćwiczeń ruchowych.
Program SOUNDSORY® składa się ze specjalnie opracowanych utworów muzycznych (utwory rytmiczne: obok muzyki klasycznej także marsze, walce, jazz, latino, itp.), w których dokonano modyfikacji o charakterze neuro-akustycznym. Muzyka ta wpływa stymulująco na układ przedsionkowy oraz pomaga poprawiać zdolności ruchowe i poznawcze. Każdy dzień programu to 25 minut muzyki i 5 minut uzupełniających ćwiczeń ruchowych (odruchy pierwotne, poprawa postawy ciała i koordynacji).
SOUNDSORY® kładzie fundamenty pod integrację sensoryczną oraz bardziej złożone funkcje poznawcze.

Zalecany dla osób , u których występują:

  • Opóźnienia rozwoju, problemy z równowagą i koordynacją
  • Zaburzenia ze spektrum autyzmu i opóźnienia rozwojowe
  • Zaburzenia przetwarzania sensorycznego i słuchowego
  • ADD i ADHD

SOUNDSORY® wykorzystuje 2 znane technologie: filtr dynamiczny i przewodnictwo kostne, aby uchwycić uwagę i skutecznie stymulować zarówno system słuchowy, jak i przedsionkowy. Dynamiczny filtr i przetworzona rytmiczna muzyka mają na celu tworzenie kontrastów dźwiękowych, które są przewidywalne dla mózgu, aby rozwinąć zdolność przewidywania zmian. W połączeniu z ćwiczeniami ruchu ciała, SOUNDSORY® ułatwia integracje rytmu, która okazuje się być krytyczna dla skutecznej koordynacji aktywności poznawczej i fizycznej.
SOUNDSORY® może być używany przed lub po sesjach treningu sluchowgo Metody Tomatisa®, lub też całkowicie osobno.

 

Sensoplastyka®

 

Zajęcia wpływające na rozwój całego organizmu. Stymulując receptory wpływamy na rozwój połączeń nerwowych w mózgu. Im jest ich więcej tym „łatwiej” nam się myśli, tym sprawniej przebiegają wszelkie procesy analizy i syntezy w umyśle zarówno małego dziecka jak i osób dorosłych. Sensoplastyka ® wpływa na stymulację wszystkich zmysłów: węchu, wzroku, dotyku, słuchu i smaku. Na zajęciach używamy wyłącznie bezpiecznych produktów spożywczych do tworzenia materiałów sensorycznych. Sensoplastyka® jest pachnąca, słodka, kwaśna, gorzka, miękka, szorstka, gładka, twarda, sucha, mokra, lekka i ciężka.

Poprzez kolorową stymulację wpływamy na wiele aspektów rozwoju dzieci:

  • wspomagamy budowanie świadomości ciała i przestrzeni;
  • dbamy o usprawnienie ruchowe;
  • wspieramy rozwój zmysłów;
  • wpływamy na rozwój mowy (ośrodki w mózgu odpowiedzialne za mowę są usytuowane blisko ośrodków odpowiadających za małą motorykę – czyli pracę dłoni);
  • poprzez wspólne działania pogłębiamy nasz kontakt emocjonalny z dziećmi – budujemy w ten sposób ich poczucie bezpieczeństwa;
  • wspieramy rozwój poznawczy – opisujemy elementy świata, pokazujemy proces przemian substancji oraz związki przyczynowo-skutkowe;
  • ćwiczymy umiejętności społeczne dziecka związane z czekaniem, dzieleniem się, współudziałem w grupie rówieśniczej.

 

Terapia pedagogiczna

 

Prowadzona jest w gabinecie według opracowanego dla poszczególnych osób indywidualnego programu edukacyjno – terapeutycznego. Częstotliwość spotkań ustalana jest indywidualnie w trakcie rozmowy z rodzicami w oparciu o przeprowadzoną diagnozę.
Terapia pedagogiczna trwa 30 minut.

W ramach terapii pedagogicznej prowadzimy zajęcia terapeutyczne z dziećmi/młodzieżą:

  • z ADHD/ADD;
  • z dysleksją, dyskalkulią, dysgrafią;
  • z zaburzeniami emocjonalnymi;
  • z problemami szkolnymi, z brakami edukacyjnymi;
  • z niepełnosprawnymi intelektualnie;
  • wymagającymi wspomagania rozwoju percepcji wzrokowej i słuchowej;
  • z zaburzeniami lateralizacji , w orientacji z przestrzeni;
  • z zaburzeniami rozwoju i opóźnieniem rozwoju psychoruchowego.

W ramach zajęć terapeutyczno-reedukacyjnych w zależności od rodzaju dysfunkcji/zaburzenia wykorzystywane są różne metody wspomagania rozwoju:

  • ruch rozwijający W. Sherborne;
  • program aktywności Knillów;
  • metoda Domana;
  • kinezjologia edukacyjna Dennnisona;
  • elementy integracji sensorycznej;
  • ćwiczenia rozwijające kompetencję emocjonalną;
  • ćwiczenia rozwijające percepcję, stymulację zmysłów;
  • program M. Frostig;
  • dyktanda graficzne;
  • masaż Shantali;
  • dotyk i komunikacja Knill;
  • program komputerowy „Porusz Umysł”;
  • poranny krąg – stymulacja polisensoryczna;
  • techniki socjoterapeutyczne;
  • programy profilaktyczno – terapeutyczne dla dzieci z ADHD.

 

Terapia ręki

Ręce to jedno z naszych najważniejszych narzędzi dzięki, którym poznajemy oraz nabywamy nowych umiejętności. Rola ręki wyraźnie widoczna jest w obszarze komunikacji, samoobsługi, nauce oraz
zabawie. Nasze ręce współpracują z tułowiem, wzrokiem, słuchem i dotykiem. Terapia ręki ma na celu zmobilizować, zaangażować całą kończynę górną do wykonania różnorodnych zadań. Mają one na celu poprawić jej funkcjonowanie i doskonalić ruchy, które będą niezbędne do opanowania jednej z ważniejszych funkcji jaką jest pisanie. Terapia ręki to ćwiczenia fizyczne całego ciała, które mają prowadzić do stabilizacji centralnej i swobodnej pracy kończyn.

Terapia ręki skierowana jest do dzieci wykazujących:

  • nieprawidłową postawę ciała;
  • zaburzenia napięcia górnej kończyny;
  • problemy z wykonywaniem podstawowych czynności ( zakładanie ubrań, posługiwanie się sztućcami)
  • problemy w zabawach manipulacyjnych ( nawlekanie, przesypywanie, lepienie z plasteliny, układanie małych przedmiotów);
  • trudności z planowaniem ruchu;
  • wolne tempo uczenia się czynności motorycznych;
  • problemy grafomotoryczne ( rysowanie, kolorowanie, pisanie);
  • problemy z koordynacją ruchową;
  • wspomagająco w opóźnieniu rozwoju mowy;
  • problemy z koordynacją wzrokowo – ruchową.

Celem terapii ręki jest:

  • usprawnienie małej motoryki;
  • usprawnienie współpracy oko – ręka;
  • usprawnienie umiejętności planowania ruchu;
  • wspomaganie czucia głębokiego;
  • nauka pisania;
  • doskonalenie wykonywania ćwiczeń grafomotorycznych;
  • nauka prawidłowego chwytu narzędzia pisarskiego.

 

Trening Umiejętności Społecznych

Podczas zajęć są ćwiczone:

  • umiejętności prospołeczne ( kontakt wzrokowy, prawidłowy dystans, mimika, postawa ciała)
  • komunikacja ( umiejętność słuchania, reagowania na wypowiedzi innych, prowadzenie dialogu, zadawanie pytań)
  • emocje ( rozpoznawanie i nazywanie uczuć)
  • radzenie sobie z trudnymi sytuacjami
  • umiejętności planowania ( przygotowanie do zajęć, planowanie wspólnej zabawy, pracy)
  • budowanie tożsamości ( mocne i słabe strony)

Relacje, które się tworzą podczas zajęć pozwalają stworzyć bezpieczne miejsce do rozmowy o własnych problemach. Często są to pierwsze pozytywne doświadczenia w gronie rówieśniczym. Zadaniem grupy jest tworzenie dobrych doświadczeń, które potem mogą być przeniesione na inny grunt. W zależności od poziomu funkcjonowania dzieci, grupa liczy od 4-6 osób. Dopuszcza się również prace w diadze. Jeżeli indywidulane potrzeby dziecka nie są wspólne dla pozostałych uczestników, lub są zbyt osobiste, by pracować nad nimi w grupie można rozpocząć równolegle pracę indywidualną z dzieckiem. Podobnie, jeśli nie ma w danym momencie odpowiedniej grupy rówieśniczej.